POŁUDNIOWOROZTOCZAŃSKI
PARK KRAJOBRAZOWY ( PPK )
Południowo - Roztoczański Park Krajobrazowy ( PPK ) został utworzony w 1989 roku. W województwie podkarpackim zajmuje powierzchnię 16237 ha w gminach Horyniec i Narol, natomiast 4019 ha położone jest w województwie lubelskim w gminie Lubycza Krulewska. W bezpośrednim sąsiedztwie PPK położony jest Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej. Dla obu parków otulinę stanowi Roztoczański Obszar Chronionego Krajobrazu.
PPK obejmuje najbardziej wysunięty na wschód w granicach Polski fragment Roztocza. Zróżnicowana budowa geomorfologiczna dodaje parkowi niezwykłego uroku. Występują w nim garby, płaskowyże, pagórki, wąwozy, doliny, kotliny i padoły. Najwyższe wzniesienie parku, które stanowi Wielki Dział wynosi 395 m n.p.m., natomiast Okrągły i Długi Goraj - 390 m n.p.m.
Wielkim bogactwem parku są zwarte kompleksy leśne pokrywające jego powierzchnię w 64 %. Lasy administrowane są przez Nadleśnictwa Lubaczów i Narol. Najwyższą wartość przyrodniczą mają drzewostany bukowe ze zbiorowiskiem roślinnym podgórskiej formy buczyny karpackiej z żywcem gruczołowatym i czosnkiem niedźwiedzim, grupujące się we wschodniej, północnej i południowej części parku. Uboższe siedliska zajmują bory mieszane. Obniżenia międzywydmowe obszaru źródliskowego Tanwi zajmują torfowiska przejściowe i wysokie proponowane do objęcia ochroną prawną w randze rezerwatu pn. Źródła Tanwi. Zresztą obszar parku jest jednym z najobfitszych rejonów źródliskowych środkowowschodniej Polski. Oprócz Tanwi biorą tu początek : Łówcza, Rata, BrusienkaŚwidnica i Sołotwa.
Spośród licznie reprezentowanej grupy roślin chronionych wymienić należy :
- rosiczkę okrągłolistną i pośrednią,
- widłaka torfowiskowego i wrońca,
- kłokoczkę południową,
- lilię złotogłów,
- orlika pospolitego,
- barwnika pospolitego.
Teren parku bogaty jest również pod względem faunistycznym. Zróżnicowany w gatunki jest świat owadów z elementami południowowschodnimi :
- siodlarką samotną,
- świerszczem szarym,
- długoskrzydlakiem sierposzem
oraz tropikalnymi :
- modliszką.
Spotyka się również gatunki górskie, m.in. nadobnicę alpejską.
W strumieniach potoków pływa pstrąg potokowy.
Występujące gady to :
- zaskroniec,
- padalec,
- jaszczurka zwinka i żyworodna.
Możliwe jest występowanie węża Eskulapa oraz gniewosza plamistego.
Płazy to głównie gatunki chronione :
- ropucha szara,
- zielona i paskówka,
- rzekotka drzewna,
- kumak nizinny.
Z ptaków szczególnie należałoby wymienić drapieżne reprezentowane przez :
- orlika krzykliwego,
- trzmielojada,
- bielika,
- orzełka włochatego,
- puchacza.
Ssaki to m.in. :
- ryś,
- wilk,
- jeleń,
- łoś.
Na otwartych terenach można spotkać :
- łasicę,
- gronostaja
a nad wodami wydrę.
Duże odległości od większych miast powodują, iż obszar parku jest wspaniałym miejscem dla kogoś, kto szuka ciszy, spokoju, czystego powietrza i pięknej przyrody. Dostep do parku jest łatwy dzięki linii kolejowej i drodze publicznej wiodącej z Horyńca przez Werchratę, Wolę Wielką do Narola.
Najlepiej jednak można go poznać wędrując zielonym szlakiem turystycznym, który prowadzi przez najatrakcyjniejsze miejsca przyrodniczo - krajobrazowe oraz miejscowości z zabytkami kultury. Wychodząc z Horyńca Zdroju, prowadzi do Nowin Horynieckich, gdzie znajduje się drewniana kaplica Matki Bożej.
Trasa szlaku prowadzi głównie przez tereny keśne pięknie urzeźboone, w okresie lata i jesieni bogate w jagpdy i grzyby. Podziwiając w czasie wędrówki okolice szlaku należałoby zatrzymać się przy rezerwacie przyrody Sołokija w Dziewięcierzu, gdzie na powierzchni ponad 7 ha znajduje się chronione unikalne stanowisko kilkuset jałowców, z których niektóre egzemplarze osiągaję 8 m wysokości i 50 cm obwodu. Opuszczając rezerwat docieramy do miejscowości Werchrata, na polach której można znaleźć skamieniałe drewna taksodii sekwojowatych, liczące ok. 3 mln lat. Częściej spotyka się je w okolicach Siedlisk. Zbaczając nieco z trasy możemy udać się do pomnika przyrody nieożywionej - grupy ogromnych skał wapienno - marglistych pod nazwą Doabelski Kamień.
Dalej szlak prowadzi przez najwyższe wzniesienie Roztocza, Wielki Dział, następnie miejscowości : Jacków Ogród, Lipsko i w Narolu kończy bieg
|