ANIT AGAÇ

Yaş, çap ve boy itibariyle kendi türünün genel ölçülerinin çok üzerinde bir boyuta ulaşan, mahallin kültür, tarih ve folkloründe özel yeri bulunan; geçmiş ile günümüz ve gelecek arasında iletişim sağlayabilecek uzunlukta tabii ömre sahip agaçlara denir...

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yuksek Kurulu'nun 05.11.1999 tarih ve 666 no'lu kararında anıt agaç şöyle tanımlanmıştır; karar metni için tıklayın : karar metni

"Tabiat yapısı, ölçüleri ve diğer özellikleri bakımından anıtsal nitelikler kazanmış bulunan agaçlar ANIT AGAÇ'lardır..."

Ayrıca 2863 sayılı kanunun 6.maddesinde korunması gerekli anıt agaç nitelikleri şöyle sıralanmıştır;

Tarihi olaylarla bağlantısı olanlar,
Güzellik acısından plastik değerde bir görünüme sahip olan veya tabii görünümünden esaslı şekilde sapma göstererek dikkat çekici biçimler kazanmış agaçlar (çatal, samdan, kıvrık, yatay vb.),

Tabi hayat tarzı bakımından benzerlerinden farklı gelişme özellikleri gösteren, aynı gövde veya kök üzerinde iki veya daha fazla türün bir arada yaşaması gibi garip kaynaşma ve yaşama örneklerine sahip agaçlar,

Endemik ve nesli tükenmeye maruz yerli agaç türleri, (Porsuk, Finike ardıcı, Halep çamı, Kasnak meşesi, Şimşir, Huş, Toros göknarı, Andız gibi...)

Kent dokusunu tamamlayan, kent imajına etkisi olan grup, dizi veya tek agaçlar

Not:
Bu bölümde; anıtsal nitelikli agaçlarla ilgili olarak ülkemizden ve dünyadan derlediğimiz bilgilere yer vereceğiz. Derlediğimiz bilgilerden bazıları ise aşağıda;

KÜTAHYA'NIN ANIT AGAÇLARI KİTAPLAŞTIRILDI

Hayme Ana ve Ertuğrul Gazi'lerin otağı olarak bilinen tarih, kültür ve sanat şehri Kütahya'nın Anıt Ağaçlarının envanter calışması Prof.Dr. Adem TATLI başkanlığında yapıldı ve bu çalışmanın sonucu İngilizce ve Türkçe olmak üzere kitaplaştırıldı. Kütahya Valiliği, Çevre Koruma Vakfı tarafından yayınlanan kitapta 124 adet anıt ağaca dair bilgiler, krokiler, fotoğraflar ve diğer bilgiler yer alıyor.

AMERİKA'DAKİ DEV SEKOYALARIN SIRRI ÇÖZULDÜ

Amerikalı bilim adamları, boyları 135 metreyi, gövde çapları 12 metreyi bulan, bazıları 4 bin yıllık anıt agaçların nasıl bu kadar büyüyebildiği konusundaki sırrı çözdüler. Görenleri hayranlık ve şaşkınlık içinde bırakan sekoya anıt agaçlarından Amerika'nın batısında, Kuzey Kaliforniya'da yüzlercesi bulunuyor. Bugüne kadar hiç kimse bu agacların en tepeye kadar nasıl su çektiğini bilmiyordu. Ağaclar, suyu, topraktan emerek alıyor. Bu su, ağacın gövdesindeki en ince kanallardan geçiyor. Ama bir noktaya geldiğinde emiş gücü zayıflıyor ve ağacın büyümesini önlüyor. Anıt agaclar da 100 metreyi aşınca su emmeyi durduruyorlar. Kaliforniya'daki Berkeley Universitesi bilim adamları, bu agacların sırrının “sis”te gizli olduğunu saptadılar. Pasifik Okyanusu'nun nemli havası, kıyı ormanları üzerine geldiğinde, suyun büyük bir miktarı, anıt ağacların iğne yapraklarına ve dallarına yapışıyor, buradan yere damlıyor veya gövdeden süzülüyor. Araştırma ekibinin başkanı Dr. Todd Dawson ‘‘Bunun sonucu agaç en tepeye kadar daha az su emmek zorunda kalıyor. Böylece bu ormanlar kendi nemli iklimlerini yaratmış oluyorlar. Agaçlar da büyüdükçe büyüyor'' diyor.

KAYNAK:Orman Genel Müdürlüğü

ana sayfa  _  yazdır

doga.tutkusu.com ©