Kaya Tırmanışı İle İlgili Temel Bilgiler

Kaya Tırmanışı İle İlgili Temel Bilgiler

Kaya tırmanışı ciddi yaralanma hatta ölüm riski taşımaktadır. Kaya tırmanışı ile ilgilenenlerin; Dağcılık Federasyonu, İl Temsilcilikleri, Dağcılık Kulüpleri ve Üniversitelerin Dağcılık Kollarının açmış olduğu kurslara katılmaları gerekmektedir. Bir Alpin tırmanışında kolay bir rota ve kısa bir mesafe çıkışı söz konusuysa tırmanış için bir çift bot ve basit malzemeler yeterli olabilir. Ancak tırmanma mesafesi fazlalaşıp rota zorluğu arttıkça ek tırmanış malzemeleri güvenlik açısından zorunlu hale gelir. Bu malzemeler rota boyunca belirli mesafelerde kullanılarak tırmanış güvenliği sağlanır. Genel olarak tırmanıcılardan en tecrübeli olanı lider çıkışı yaparak emniyet almaya uygun noktalarda ve düşme anında minumum risk oluşturacak mesafelerde ara emniyet noktaları alır.

Yine uygun bir noktada veya ip bitiminde öncelikle kendini emniyete aldığı bir ara istasyon kurarak diğerlerinin emniyetli bir şekilde çıkışını sağlar. Emniyet ekipmanlarının ve kullanımlarının bilinmesi hayati önem taşımaktadır. Bu arada üç nokta kuralını, yükün ayaklarda olduğunu, ellerin denge için kullanıldığını unutmamak gerekiyor.

Malzemeler

Sikkeler: Kaya çatlaklarına çakılarak emniyet alınan metal çivilere sikke denir. Sikkeler, profil, universal, bıçak, yaprak ve halkalı iniş sikkeleri olarak sınıflandırılabilir. Profil sikkeler, geniş çatlaklarda, universal sikkeler her türlü çatlakta güvenle kullanılır. Yaprak sikke derinliği az olan çatlaklarda, halkalı iniş sikkeleri ise inişlerde kullanılır. Sikkeler yumuşak ve sert olmak üzere iki çeşittir. Yumuşak sikkeler çatlağın şeklini alır ve 500 kg yük çeker, sert sikkeler ise çatlak içerisinde eğrilmeden ilerler ve 2500 kg yük çeker.

Takozlar: Her ne kadar bazı çıkışlarda emniyet için perlon bant ve karabin halkalar yeterliyse de teknik tırmanışların pek çoğunda ara emniyet noktaları alma ve istasyon sabitlemede çeşitli teknik malzeme kullanımı gerekmektedir. Bu malzemelerin en önemlilerinden biri; değişik şekillere sahip metal bir uç ve buna bağlı ip veya telden oluşan bir sapı olan takozdur. Takozlar kayadaki çatlaklar yerleştirilerek ve saplarına karabin takılarak kullanılırlar. Sikkeler göre daha hafif ve takılması daha kolay olduğu gibi kayalara zarar vermezler ve çekiç kullanımı gerektirmezler.

Karabinler: Kilitli veya kilitsiz olabilir. En çok kilitli D karabin kullanılır. HMS yarım kazıkta kullanılan bir karabindir. İyi bir karabin hafif ve güçlü olmalıdır. UIAA standart damgası bulunmalı ve kaç kg çekebildiği üzerinde yazmalıdır. Kapıları çok iyi açılıp kapanmalıdır.

Kaya Tırmanış Ayakkabıları: Alpin Kaya Tırmanışlarının çoğunlukla dağ botlarıyla yapılabilmesine karşın bazı kayaların zorluk dereceleri daha spesifik ayakkabıların kullanılmasını zorunlu kılar. Bunların bir kısmı hafif ve esnek, bir kısmı ise daha sert ve ağırdır. Birinci kısımdakiler sürtünme faktörünün önem taşıdığı düz ve kısa duvarlarda, ikinci kısımdakiler daha az eğimli ve uzun tırmanışlarda tercih edilir.

Kask: Kask her tür tırmanış sırasında olmazsa olmaz bir malzemedir. Tırmanıcıyı yalnızca yukarıdan düşecek taşlardan değil, düşme sırasında başta meydana gelebilecek yaralanmalardan da korur.

İpler: Ana ipler belirli bir esnekliğe sahip olduklarından Dinamik İpler olarak adlandırılırlar. Yardımcı ipler ise statiktir yani esnemezler. İpler iki çeşittir. Tam iplerin çapı 10 mm'den büyüktür ve tektirler. Yarım iplerin çapı 10 mm'den küçüktür. En çok çapı 8, 8.5 mm olan ipler kullanılır. Yarım ipler çifttirler.

Dikkat Edilecek Noktalar

*İpler sert kaya yüzeylere sürtünmemelidirler.
*Taş düşmelerine dikkat edilmelidir. Böyle bir durum olduğunda zedelenen bölüm kör düğüm ile atlanmalıdır.
*İpin üzerine ayakkabı ve kramponla basılmamalıdır.
*Buzul daha keskin olduğundan çok dikkatli kullanılmalıdır. Kazmayı koyup ipi üzerinden geçirmek gerekir.
*İpler güneş altında bırakılmamalıdır.
*Islak ip sekizlide çok hızlı kayar, bazen de prüsik tutmaz bu nedenle çok dikkatli olunmalıdır.
*İpler boyuna %13, enine %3 esnerler ve standart 45-50 m uzunluğundadırlar.

ana sayfa _ yazdır