
|
Av
ve yaban hayatı yönetiminde doğru kararlar alabilmek için yaban hayvanları
populasyonlarının birey sayısı, bunların yaş ve cinsiyet durumları, doğan
yavruların yaşama oranları gibi populasyon dinamiğine ilişkin temel
bilgilerin elde edilmesi gerekmektedir. Bu bilgilerin elde edilmesi
etüt-envanter çalışmaları ile olanaklıdır. Envanter genel anlamda mevcudun
belirlenmesidir. Envanter, Yönetimin planlanmasında ve ona işlevsellik kazandırmada
temel, belirleyici bir unsurdur. Envanteri eksik veya yapılmayan bir
planlama ve yönetimin başarıya ulaşması mümkün değildir. Bu durum, yaban
hayatının planlanması ve yönetiminde olduğu gibi diğer doğal kaynakların
yönetim ve planlamalarında da önem kazanmaktadır. Yurdumuzda
1960’larda ve 1980’lerde envanter çalışmaları için girişimler başlatılmış
ancak bu çalışmalar süreklilik arz etmemiştir. Sürdürülebilir doğal kaynak
yönetimi ile birlikte av ve yaban hayatının korunması ve geliştirilmesi de
ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda yurdumuzda, yaban hayatı envanterine katkı
sağlamak için çeşitli etüt-envanter çalışmalarının ortaya konma ihtiyacı
günümüzde kendini iyice hissettirmektedir.
Bu ihtiyacın karşılanmasında Genel Müdürlüğümüz Av ve Yaban Hayatı
Dairesi Başkanlığı’nca etüd-envanter çalışmalarına büyük önem verilmekte,
türe ve coğrafyaya uygun envanter teknikleriyle, ilk etapta belirli
türlerin, belirli alanlarda ( yaban
hayatı koruma sahaları) envanterlerinin yapılıp daha sonra bunların
tüm Türkiye geneline yayılması için çalışmalar verimli bir şekilde
sürdürülmektedir. 2000-2001 yılında gerçekleşen etüd-envanter çalışmaları
arazi programı tablo-1 den de görülebileceği gibi yurdun birçok yerinde
özelliklede yaban hayatı koruma sahalarında başarıyla tamamlanmıştır. 2002
yılında da envanter çalışmaları planlanan program çerçevesinde devam
etmektedir. Bunlara ek olarak
yaban hayvanlarının varlık-yokluk kriterlerine göre bir altlık
çalışması yapılmıştır. Varlık-yokluk kriterine göre yapılan çalışma yüksek
bir bilimsel çalışma altlığına sahip olamamakla birlikte, hızlı bilgi
edinme ile birlikte sorunların tespiti ve çözümünde belirli bir öneme sahiptir. Bu çalışma
öncelikle türlerin kırmızı listelerinin oluşturulmasında, kaçak avcılığın
boyutlarının belirlenmesinde ve envanter çalışmalarında altlık olarak
kullanılabilecektir. Elde edilen sonuçlar İstatistiksel olarak
değerlendirilmekte, veriler bilgisayar ortamında GIS (coğrafi bilgi
sistemleri) kullanılarak görsel nitelikli veri tabanı haline
getirilmektedir. Yapılan yeni envanter çalışmalarıyla sürekli güncellenen,
yenilenen veritabanları çok
yakın bir gelecekte Türkiye’nin Yaban Hayatı varlığına ve dağılımına dair
son derece sağlıklı ve aydınlatıcı bir bakış getirecektir. |