Symbolika krzyża harcerskiego oraz lilijki:

LILIJKA

• symbol światowego scoutingu;
  
• symbol czystości i niewinności;
  
• dawniej umieszczana na igle kompasu wskazywała podróżnym drogę, a dziś ma nam harcerzom wskazywać drogę przez życie;
  
• trzy płaty lilii złączone razem symbolizują złączonych zuchów, harcerzy i wędrowników;
  
• na węźle znajdują się litery ZHP - nazwa naszej organizacji;
  
• na płatach lilii znajdują się litery ONC, symbolizujące stare filareckie hasło - Ojczyzna, Nauka, Cnota

KRZYŻ HARCERSKI

• wzorowany na krzyż Virtuti Militari;
  
• w środku lilia symbol światowego scoutingu;
  
• od lilii rozchodzące się promienie oznaczające, że zalety scoutingu powinny promieniować na ludzi - a dobro każdego harcerza na jego otoczenie;
  
• krąg symbolizujący braterstwo spajające harcerzy w jedną rodzinę;
  
• napis na ramionach krzyża - Czuwaj, przypomina o potrzebie nieustającej pracy nad sobą i ciągłej gotowości do służby innym, oraz oznacza stare zawołanie rycerskie, przypomina nam abyśmy cały czas czuwali - używane było przy zmianach warty;
  
• splecione wieńce - dębowy symbolizuje siłę i męstwo, a laurowy chwałę i zwycięstwo;
  
• chropawa powierzchnia krzyża, przypomina, że życie harcerza również może być trudne i pełne przeszkód;
  

HISTORIA

W pierwszym numerze "Skauta" ogłoszono konkurs na polską odznakę skautową. Jego rozstrzygnięcie nastąpiło w lutym 1912 roku, ale żadna z nagrodzonych odznak nie została przyjęta do użytku. Do dalszego opracowania skierowano jednak projekt ks. Kazimierza Lutosławskiego, który wykorzystywał krzyż Virtuti Militari, skrzyżowane szable, orła w locie i napis Czuwaj. W wyniku tych prac w 1913 roku pojawił się już zbliżony do znanego nam wzór krzyża harcerskiego (w miejsce lilii w kręgu znajdowała się gwiazda). Potem wprowadzono lilię. W latach następnych, odznaka ta stawała się coraz bardziej powszechna. Wreszcie po połączeniu wszystkich organizacji harcerskich w ZHP, w rozkazie naczelnictwa z 7.VIII.1919 roku ustanowiono krzyż harcerski obowiązującą odznaką.