Gdynia w datach- historia
miasta od początków do XIX wieku
I. Od początków do XIX wieku.
4000-1700 lat p.n.e.
Ślady pobytu ludności koczowniczej na obszarze
zajmowanym przez miasto pochodzą z młodszej
epoki kamiennej, natomiast ślady działalności
ludzkiej, kultury wschodnio-pomorskiej, potwierdzone
wykopaliskami pojawiają się na przełomie epoki
brązu i żelaza. Od tego momentu występuje
na tych terenach ciągłość osadnicza.
V-VII w.
Ludność, która tu osiadła reprezentuje kulturę
prapolską; dotychczasowe wspólnoty rodowe
przekształcają się w wspólnoty terytorialne.
VIII-X w.
Na Kępie Oksywskiej (Oksywie, Obłuże) istnieją
grody obronne, ludność tu zamieszkała wykazuje
wysoki stopień cywilizacji. Do głównych zajęć
należało rolnictwo i hodowla, w osadach nad
morzem rozwija się rybołówstwo.
Przełom XI-XII w.
Powstaje jedna z najwcześniejszych parafii
na Pomorzu - Parafia oksywska.
1253 r.
Pierwsza wzmianka o wsi położonej u ujścia
Chylońskiego Potoku do morza o nazwie Gdynia.
( w zapisach Gdina, w bierniku "ad Gdinam").
Znajdowała się już tutaj przystań rybacka
i żeglarska. Z dokumentów, ówczesnego biskupa
kujawskiego Wolimira, dowiedzieć się można
o przynależności Gdyni do parafii Oksywie.
1316 r.
Przez krótki okres czasu Gdynia należała do
oliwskich cystersów.
1362 r.
Rycerska wieś stanowiąca własność panów z
Różęcina (obecnie Rusocin, położony ok. 2,5
km od Pruszcza Gdańskiego) otrzymuje przywilej
lokacyjny na prawie chełmińskim. W przywilejach
dla sołectw Oksywia i Gdyni zawarty był nakaz
oddawania na rzecz panów zwierzchnich części
złowionych ryb, były to głównie jesiotry,
łososie, płastugi. Mieszkańcy otrzymali też
prawo polowań na "potwory morskie", czyli
delfiny, foki i morświny. Gdynię osadzono
na 34 włókach, gdzie włóka chełmińska odpowiadała
1,8 ha.
1379 r.
Jan z Różęcina uzyskał od komtura gdańskiego
dla Gdyni przywilej połowu ryb w morzu, co
przesądziło o przyszłym rozwoju osady jako
o wsi rolniczo-rybackiej.
1382 r.
Fundator klasztoru kartuzów Jan z Różęcina
w dniu św. Piotra i Pawła - 29 czerwca podarował
kartuzom m.in. Gdynię wraz z karczmą i rybołówstwem
w morzu, jako jedyną wieś położoną nad morzem.
Stan ten pozostaje aż do I rozbioru Polski.
1386 r.
Kartuzy nabywają Grabówek - majętność dworską
o 10 włókach ziemi wraz z karczm, który od
1429 włączony został do Gdyni.
1414 r.
Nowym Szlakiem zwanym Pańskimi Drogami przez
las odbywa się wymiana towarowa; gdynianie
zaopatrują klasztor w świeże ryby.
1429 r.
Kartuzi ustanowili wspólnego sołtysa dla Gdyni
i Grabówka oraz zmienili obowiązek dorocznego
dostarczania ryb na opłatę w gotówce, a ponadto
podwojono czynsz dla wcześniej już wybudowanej
przez mnichów gospody w Gdyni. Powiększono
też obszar Gdyni przez dodanie sąsiednich
łąk, a do Grabówka włączono 6 włók lasu na
potrzeby opałowe i budowlane.
1439 r.
Kartuzi zakładają ogrody i sady na nasłonecznionych
stokach Kępy Redłowskiej.
1488 r.
Na gdyńskim brzegu zbudowano statek dla kupca
gdańskiego - o długości 36 łokci, zwodowany
z pewnymi trudnościami przeprowadzony następnie
do Gdańska.
Początek XVI w.
Wsią zarządza sołtys dysponujący 4 łanami
oraz karczmą i prawem utrzymania 2 zagrodników.
1576 r.
Podczas sporu katolickiego króla Stefana Batorego
z protestanckim Gdańskiem, tłumy gdańszczan,
chcąc zlikwidować punkt oporu króla - spaliły
Gdynię wraz z Kolibkami, Sopotem i innymi
osadami nadmorskimi.
XVI w.
W Gdyni mieszkało 8 włościan, 4 zagrodników
i tyluż komorników.
1614 r.
Pobudowano pierwszą z trzech cegielni w Gdyni.
1634 r.
Hetman Stanisław Koniecpolski a następnie
inż. wojskowy Jan Pleitner zaproponowali królowi
Władysławowi IV budowę przy Gdyni portu wojennego.
Planu tego jednak nie zrealizowano. Na gdyńskiej
redzie odbywały się przeładunki towarów dostarczanych
łodziami z brzegu.
1637 r.
W Redłowie doszło do zaślubin floty króla
Władysława IV z Bałtykiem.
1670 r.
Na Grabówku zbudowano browar, później odbudowany
po spaleniu w 1738 r.
1683 r.
Na Grabówku zbudowano murowaną karczmę (gospodę
z sypialniami) wraz ze stajniami, przebywał
tu królewicz Aleksander Sobieski.
1734 r.
12 maja - spalenie kilku nadmorskich wsi,
w tym również Gdyni, w której było 7 gospodarstw,
sołectwo, karczma, 5 domostw zagrodowych i
8 innych budynków. Powodem pożaru było ukrycie
się przed wojskami rosyjskimi i saskimi w
Gdańsku Stanisława Leszczyńskiego wybranego
wraz z Augustem III - po śmierci Augusta II
- na króla Polski. Odbudowaną Gdynię pod koniec
XVIII w. zamieszkuje ponownie około 20 rodzin.
1772 r.
18 września. Podczas I rozbioru Polski Gdynia
dostała się pod pruskie panowanie po przejęciu
przez komisarza pruskiego klasztoru kartuskiego
wraz ze wszystkimi dobrami. Wówczas we wsi
zamieszkuje 71 osób, na Grabówku 183, na Oksywiu
115 a na Obłużu 151 osób. Do Gdyni sprowadzają
się protestanccy osadnicy niemieccy.
1820-1822 r.
Budowa nowej drogi bitej wzdłuż Wybrzeża,
w pobliżu Gdyni, tzw. Szosa Gdańska.
1836 r.
Budowa szkoły powszechnej w Gdyni (1817 r.
w Oksywiu, 1819 r. w Chyloni). W budynku szkoły
od 1882 roku mieściła się też poczta.
1870 r.
Oddanie nowej linii kolejowej z Pomorza Zachodniego
przez Wejherowo i Gdynię do Gdańska stworzyło
dogodne warunki rozwoju wsi.
Druga połowa XIX w.
Następuje wzrost ilości mieszkańców. W 1885
roku sołectwo liczyło 965 osób, wieś rozwija
się też w pobliżu dworca kolejowego i w rejonie
dzisiejszej ulicy Śląskiej. Nad morze przybywają
też pierwsi letnicy.
1893 r.
Rybacy z Oksywia i Gdyni wraz z rybakami z
sąsiednich wsi starają się u władz pruskich
o budowę portu rybackiego, nie odnoszą jednak
skutku. Prusacy obawiali się, by nad zatoką
nie wzmacniał się żywioł kaszubski - "siedlisko
zła i wolności".
II. Wiek XX
1902-1904 r.
Powstałe Towarzystwo Kąpielowe "Weichsel"
zbudował Dom Kuracyjny z parkiem (obecnie
skwer Kościuszki) i łazienki (u podnóża Kamiennej
Góry). W pobliżu rozwija się niewielkie kąpielisko,
do którego wytyczoną nową drogę od stacji
kolejowej - późniejsza ulica 10 Lutego. Ruch
budowlany odbywa się w rejonie ul. Starowiejskiej,
pl. Kaszubskiego, ul. Portowej i Świętojańskiej
oraz nad brzegiem morskim.
1910 r.
Według spisu Gdynia liczy 900 mieszkańców.
Ilość letników przekroczyła 500 osób.
1913 r.
Związek Upiększenia Gdyni działający od 1904
roku, opracował plan zabudowy brzegu morskiego,
który przewidywał promenadę nadmorska z molem
spacerowym i łazienkami. Na skutek wybuchu
I Wojny Światowej planu tego nie zrealizowano.
1918 r.
Zapadła decyzja naczelnika państwa Józefa
Piłsudskiego: "z dniem 28 listopada rozkazuje
utworzyć marynarkę polską".
1919 r.
W październiku mieszkańcy Gdyni i Oksywia
tworzą Radę Rewolucyjną, która m.in. usuwa
pruskiego wójta i wprowadza język polski w
gminie. Na czele tego ruchu stał ks. Jan Dorszyński
i Jan Radke - pierwszy wójt Gdyni po rozbiorach.
1920 r.
10 stycznia wszedł w życie traktat pokojowy
podpisany w Wersalu pod Paryżem 28.06.1919
roku, przywracający Polsce dostęp do Bałtyku.
Od 18 stycznia rozpoczęło się przejmowanie
przez Wojsko Polskie Pomorza i wybrzeża morskiego.
10 lutego uroczyste zaślubiny Polski z morzem,
dokonane w obecności wielu gości z całej Polski,
przez dowódcę Frontu Pomorskiego gen. broni
Józefa Hallera.
12 lutego 1 szwadron 2 pułku Szwoleżerów Rokitniańskich
w Gdyni, serdecznie witany przez miejscową
ludność, dokonuje zaślubin z Bałtykiem. "Pierwsze
Towarzystwo Kąpieli Morskich" nabyło ziemię
na Kamiennej Górze i zbudował szereg will
i pensjonatów z nowym Domem Zdrojowym. Ministerstwo
Spraw Wojskowych, któremu podlegała Marynarka
Handlowa poleciło inż. Tadeuszowi Wendzie
opracowanie planu budowy portu.
26 marca ustawą sejmową powołano Komitet Floty
Narodowej.
6 maja wiceadmirał Kazimierz Porębski i inż.
Tadeusz Wenda przeprowadził lustrację wybrzeża
i uznali teren między Kamienną Górą a Kępą
Oksywską przy Gdyni za najodpowiedniejszy
na budowę portu. Zatwierdzono projekt inż.
T. Wendy dotyczący budowy "tymczasowego portu
wojennego i przystani dla rybaków" jako wstępnej
inwestycji portowej.
1921 r.
W Gdyni i sąsiednich osadach - w Obłużu, Oksywiu,
Oksywskich Piaskach i Kolibkach uprawia rybołówstwo
135 osób, które dysponują 6 kutrami motorowymi,
10 żaglowcami oraz 103 łodziami wiosłowymi.
W Oksywskich Piaskach działa Towarzystwo Rybaków.
Gdynia liczy 1,3 tys. mieszkańców i ma 132
domy.
29 maja w miejscu "bardzo sposobnym" wskazanym
przed 300 laty królowi Władysławowi IV rozpoczęto
budowę portu.
20 listopada Gdynia otrzymała połączenie kolejowe
poprzez Kokoszki z Kartuzami i przez Bydgoszcz
z innymi miastami.
1922 r.
Wiosną przybył do Gdyni Teatr Narodowy z Torunia.
W następnych latach odwiedzają Gdynię inne
polskie teatry. W lecie w pobliżu późniejszej
kolonii rybackiej (obecnie ul. Waszyngtona)
Franciszek Ledke założył warsztat i rozpoczął
budowę łodzi i kutrów rybackich.
23 września przyjęto ustawę sejmową dotyczącą
"budowy portu morskiego przy Gdyni na Pomorzu".
Zbudowano trwały gościniec łączący Gdynię
przez Oksywskie Piaski z Oksywiem, w miejscu
dawnej drogi polnej.
1923 r.
23 kwietnia, uroczyste otwarcie tymczasowego
portu z udziałem prezydenta Rzeczypospolitej
Stanisława Wojciechowskiego, premiera rządu
gen. Władysława Sikorskiego i prymasa ks.
kardynała E. Dalbora. Przybyły okręty z Francji,
Anglii, Estonii.
23 czerwca w noc świętojańską Stefan Żeromski,
Antoni Abraham i Jan Radke zorganizowali uroczystość
puszczania wianków na morze.
13 sierpnia przybył do Gdyni pierwszy w historii
portu statek bandery francuskiej - ss. "Kentucky".
1924 r.
Komisja międzyministerialna ustaliła charakter
przyszłego miasta - portowy I letniskowy,
o wielkości 40 do 60 tys. Mieszkańców. Rozwój
Gdyni przebiegał jednakże szybciej niż zaplanowano.
4 lipca, budowę portu powierzono Konsorcjum
Francusko-Polskiemu, a projektantem i kierownikiem
robót był (aż do przejścia na emeryturę w
1937 r.) inż. Tadeusz Wenda.
1925 r.
15 czerwca, Niemcy odmówiły przyjmowania polskiego
węgla, co spowodowało wybuch tzw. wojny celnej.
Wystąpiła wtedy pilna potrzeba znalezienia
nowych dróg dla eksportu węgla. Już w lipcu
tego roku wysłano ze Śląska pierwsze transporty
węgla do Gdyni. Następnego roku, w maju, wybuchł
w Anglii kilku miesięczny strajk górników,
co ułatwiło Polsce zdobycie nowych skandynawskich
rynków zbytu węgla drogą morską.
Latem, przycumował w Gdyni pierwszy jacht
pełnomorski "Witeź" warszawskiego Yacht Klubu,
którego komandorem był gen. Mariusz Zaruski.
Powstał projekt nowej linii kolejowej, tzw.
magistrali węglowej, realizowany od 1931 r.
przez Francusko-Polskie Towarzystwo Kolejowe.
Magistrala omijała Wolne Miasto Gdańsk.
30 grudnia, rozporządzeniem Rady Ministrów
gminę Oksywie przyłączono do gminy Gdynia,
w ten sposób obszar Gdyni powiększył się z
638 do 1463 ha, a liczba mieszkańców wzrosła
do ponad 5 tys. osób.
1926 r.
10 lutego, rozporządzeniem Rady Ministrów
awansowano z dniem 4 marca 1926 r. gminę wiejską
Gdynia do rangi miasta. Ukonstytuowała się
Rada Miejska, a na burmistrza powołano Augustyna
Krause.
26 czerwca, przy nowo zbudowanym kościele
p.w. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski
została erygowana pierwsza parafia gdyńska.
Funkcję ministra przemysłu I handlu a później
wicepremiera I ministra skarbu sprawuje inż.
Eugeniusz Kwiatkowski, siła motoryczna budowy
Gdyni I rzecznik utworzenia polskiej gospodarki
morskiej. Od tej chwili prace przy budowie
portu szybko postępują.
Oddano do użytku pierwszy element nowoczesnego
portu, nabrzeże do przeładunku węgla w basenie
węglowym. Gdynia stała się główną bazą polskiej
Marynarki Wojennej. Na Oksywiu ulokowano dowództwo
floty, przeniesione z Tczewa. (od 1924 r.
miało ono swą siedzibę na Grabówku). Ukończono
budowę nowego dworca kolejowego, pod który
kamień węgielny wmurowano w 1923 r.
29 grudnia powołano pierwsze polskie przedsiębiorstwo
żeglugowe "Żegluga Polska".
Gdynia liczy 15 tys. mieszkańców.
1927 r.
2 maja, Urząd Marynarki Handlowej przenosi
się z Wejherowa do Gdyni, od 1928 r. nosi
nazwę Urzędu Morskiego. Rozpoczyna w Gdyni
działalność Wydział Morskiego Państwowego
Instytutu Meteorologicznego, który 3 lata
później przenosi się do własnego gmachu w
pobliżu portu.
W Gdyni rozpoczęły pracę Warsztaty Portowe
Marynarki Wojennej, przeniesione z Pucka.
21 czerwca, przywieziono okrętem z Cherbourga
do Gdyni prochy Juliusza Słowackiego, przetransportowane
następnie Wisła do Krakowa.
Powstała w Gdyni pierwsza szkoła średnia,
prywatne koedukacyjne gimnazjum dr Teofila
Zegarskiego. Od 1929 r. działała zawodowa
Szkoła Handlu Morskiego i Techniki Portowej.
W Gdynia założony zostaje pierwszy klub żeglarski.
Ukończono budowę szpitala Sióstr Miłosierdzia
przy pl. Kaszubskim rozbudowanego w 1934 r.
31 grudnia, powołano przedsiębiorstwo "Stocznia
Gdyńska S.A.", które przejęło wcześniej założoną
firmę "Nauta". Stocznia rozpoczęła działalność
w 1929 r.
1928 r.
Rozpoczęła działać orkiestra Marynarki Wojennej
oraz utworzono teatr "Pro Arte" - początkowo
amatorski, później zawodowy.
Powstała Gdyńska Spółdzielnia Mieszkaniowa,
która jako swój pierwszy budynek wzniosła
czynszową zw. "Grażyna" przy ul. Świętojańskiej
83.
Przy ul. 10 Lutego oddano Szkołę Podstawową
nr 1.
3 września, powstaje Związek Zawodowy Transportowców
R.P.
1929 r.
11 stycznia, utworzono samodzielny powiat
miejski Gdynia (powiat grodzki).
W porcie ukończono budowę nabrzeża Polskiego
i Pilotowego obecnie nab. Fińskie).
1930 r.
1 stycznia, powstaje Miejskie Towarzystwo
Komunikacyjne.
29 kwietnia, rozporządzeniem prezydenta R.P.
rozszerzono granicę miasta o Chylonię i Redłowo.
W czerwcu - Państwowa Szkoła Morska - przenosi
się z Tczewa do własnych gmachów w Gdyni.
13 lipca, do portu przybywa po raz pierwszy
statek szkolny "Dar Pomorza", na którym odbyła
się uroczystość podniesienia bandery i nadania
nazwy.
Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe
(późniejszy GAL) uruchomiło pierwszą regularną
linię pasażerską przez Atlantyk - Gdynia -
Nowy Jork.
24 listopada, rozporządzeniem prezydenta R.P.
wprowadzono w Gdyni zarządzenie komisaryczne
przez połączenie władzy państwowej z samorządową.
Od 1933 r. komisarz rządu Franciszek Sokół
podjął zadanie rozbudowy miasta i portu.
1931 r.
Rozpoczął działać w Gdyni oddział Instytutu
Bałtyckiego, który powstał w 1926 r. w Toruniu.
W 1937 r. centralę IB przeniesiono do Gdyni.
Powstaje Gdyńskie Towarzystwo Muzyczne.
Powołano Towarzystwo Budowy i Eksploatacji
Domów Dochodowych, później zwane Towarzystwem
Budowy Osiedli. Według spisu ludności z 9
grudnia Gdynia liczy 33 tys. Mieszkańców i
ma 2150 budynków mieszkalnych.
1932 r.
31 lipca, pierwsze obchody Święta Morza w
Gdyni zgromadziły ponad 100 tys. uczestników
z całego kraju. Do użytku oddany zostaje stadion
miejski (obecnie stadion "Arki").
1933 r.
Do Gdyni przyłączono Obłuże, Witomino i część
obszaru dworskiego Chylonia - Leśnictwo, tzw.
Działki Leśne.
Powstaje "Ogólny plan zabudowy portowego miasta
Gdyni".
6 grudnia, uroczyste oddanie do użytku Dworca
Morskiego, połączone z symbolicznym ukończeniem
zasadniczych prac budowlanych w porcie.
Port gdyński przeładował 6,1 mln ton towarów
i zdystansował pod tym względem port gdański.
W następnym roku, dzięki przeładunkowi 7,2
mln ton, Gdynia zajęła pierwsze miejsce wśród
wszystkich portów bałtyckich.
1934 r.
31 marca, według przeprowadzonego spisu, ilość
mieszkańców wynosi już 47 tys. osób a w końcu
roku przekracza 50 tys.
1935 r.
Rozpoczęto organizowanie spotkań zwanych "wieczorami
czwartkowymi", których celem była popularyzacja
literatury, kultury i sztuki. Do wiosny 1939
r. zorganizowano łącznie ok. 90 takich wieczorów.
15 września, w swój pierwszy rejs do Nowego
Jorku wyszedł nowy transatlantyk GAL ms. "Piłsudski".
Do Gdyni włączono kolejne osady: Cisowę, Orłowo
Morskie, Mały Kack oraz część Pogórza i Zagórza
tworząc tzw. "Wielką Gdynię".
1936 r.
Dane z majowego spisu ludności: 83,4 tys.
mieszkańców, z tego zatrudnionych w przemyśle
i rzemiośle - 33,1%, komunikacji i transporcie
- 26,3%, handlu i ubezpieczeniach - 14,1%
i rolnictwie 1,6%.
1937 r.
10 kwietnia, ukazuje się gdyńska gazeta "Kurier
Bałtycki".
Wykaz ulic i placów w mieście obejmuje 576
nazw.
1938 r.
W Domu Kolejarza przy ulicy Jana z Kolna rozpoczyna
działać Teatr Marynarki Wojennej.
28 sierpnia, położenie stępki pod budowę pierwszego
statku pełnomorskiego w Stoczni Gdynia S.A.,
połączone z poświeceniem nowych warsztatów
stoczniowych, zlokalizowanych na obecnych
terenach stoczni. Pod koniec roku - z Helu
do budynku własnego przeniesiono Stację Morską
kontynuującą tradycje Morskiego Laboratorium
Rybackiego, obecny Morski Instytut Rybacki.
W Gdyni mieszka 117 tys. osób, a w mieście
jest 8500 budynków, port przeładował 9,2 mln
ton towarów.
1939 r.
6 luty, w wyborach samorządowych w Gdyni kandydaci
z listy wyborczej PPS i klasowych związków
zawodowych uzyskali największą ilość głosów.
24 lipca, w Gdyni bawił się Jan Kiepura, koncertując
na pl. Grunwaldzkim.
W Gdyni mieszka 120 tys. osób (12 miejsce
w Polsce), miasto zajmuje powierzchnię 66
km2 (6 miejsce w Polsce).
1-19 września, bohaterska obrona Gdyni pod
dowództwem płk. Stanisława Dąbka.
1-13 września, obrona miasta, do 19 września
broni się Kępa Oksywska.
14 września, śródmieście zajęte zostało przez
Niemców, Gdynia znalazła się na "ziemiach
wcielonych" przez Hitlera do III Rzeszy Niemieckiej.
Rozpoczyna się eksterminacja mieszkańców Gdyni
i ich wysiedlanie z miasta.
19 września, z rozkazu Hitlera zmieniono nazwę
Gdyni na Gotenhafen.
11 listopada, okupant przeprowadził w Gdyni
pierwszą publiczną egzekucję rozstrzeliwując
na Obłużu 10 chłopców, dwóch innych zostało
rozstrzelanych na Oksywiu.
Tuż po zajęciu Gdyni powstaje ruch oporu -
tworzą się kolejne grupy konspiracyjne, jak
np. "Orzeł Biały", Tajna Organizacja Wojskowa
"Gryf Pomorski" i inne.
Przez cała okupację działa też w mieście założony
w grudniu 1939 r. początkowo jako "Czarna
Trzynastka" - Tajny Hufiec Harcerzy, a później
Szare Szeregi.
1940 r.
Okupant stworzył w Gdyni centrum szkolenia
Kriegsmarine (niem. Marynarki Wojennej), a
stocznię Gdyńską przystosował do celów militarnych.
Tworzy się tu stocznie remontowe dla okrętów,
a w 1943 r. - ośrodek budowy okrętów podwodnych.
Siłę roboczą stanowili robotnicy gdyńscy oraz
ludzie z podbitych krajów Europy, sprowadzeni
tu na roboty przymusowe. Później sprowadzono
tu jeńców wojennych 9ok. 2,7 tys. jeńców francuskich,
brytyjskich, radzieckich i włoskich) oraz
więźniów obozu koncentracyjnego Stutthof.
Jesienią wysiedlenia ludności gdyńskiej mają
charakter masowy: objęty nimi ok. 22 tys.
osób.
1941 r.
4 marca, dążąc do zniemczenia części ludności
polskiej władze okupacyjne wydały rozporządzenie
o niemieckiej liście narodowej, dzielącej
obywateli Rzeszy z terenów przyłączonych,
którzy te listę przyjęli, często pod groźbą
i przymusem, na trzy grupy.
1942 r.
Od połowy roku zaczęły do okolic Gdyni docierać
pojedyncze samoloty alianckie minujące akweny
poligonowe i komunikacyjne, a od jesieni 1943
r. obiektem nalotów alianckich staje się Gdynia
jako baza Kriegsmarine i ośrodek przemysłu
zbrojeniowego. Udział w kierowaniu nalotami
na obiekty strategiczne mają harcerze gdyńscy,
informujący o działaniach okupanta.
1943 r.
9 październik, w sobotę po południu, pierwszy
wielki nalot na Gdynię w wykonaniu superfortec
amerykańskich.
1944 r.
18 grudnia, w poniedziałek wieczorem, drugi
nalot ok. 600 samolotów brytyjskich RAF.
1945 r.
25 marca, okupant zakończył ewakuację i tego
dnia rozpoczął planowe niszczenie portu i
jego urządzeń.
26 marca, rozpoczęły się walki o wyzwolenie
Gdyni.
27 marca, czołgi polskie wdarły się do śródmieścia.
28 marca, Gdynia została wyzwolona spod okupacji
hitlerowskiej przez wojska 2 Frontu Białoruskiego,
w składzie którego walczyła także 1 Brygada
Pancerna im. Bohaterów Westerplatte. Do 6
kwietnia toczyły się jeszcze w rejonie Gdyni
walki z silnym ugrupowaniem nieprzyjaciela
na Kępie Oksywskiej.
1951
1 stycznia powstało przedsiębiorstwo armatorskie
Polskie Linie Oceaniczne.
1953
22 lipca oddano do użytku zelektryfikowaną
linię podmiejską SKM na odcinku Sopot
Gdynia.
1960
30 czerwca przekazano do eksploatacji pierwszy
polski rybacki statek, trawler
przetwórnię "Dalmor".
1963
15 kwietnia do portu gdyńskiego wpłynął największy
do tej pory statek
zbiornikowiec amerykański tss. "Manhattan"
o nośności 106 tys. ton.
1967
3 września złożył wizytę prezydent Francji
generał Charled de Gaulle.
1970
17 grudnia na ulicach miasta rozegrał się
dramat robotników określany jako Wydarzenia
Grudniowe, w których byli zabici i ranni.
1971
30 marca tłum zebranych i orkiestra Marynarki
Wojennej pożegnały ms. "Batory", który odpływał
w ostatni rejs do stoczni złomowej w Hong
Kongu.
1974
17 - 24 lipca port gościł największe żaglowce
świata na mecie regat Operacja Żagiel '74.
1976
w porcie przeładowano do tej pory ogółem 300
mln ton ładunków.
1977
15 grudnia oddano do użytku ostatni, gdyński
odcinek obwodnicy trójmiejskiej, o całkowitej
długości ponad 40 km.
1979
9 maja zespół MZKS Arka po finałowym meczu
z GKS Wisła Kraków (2:1) zdobył puchar Polski
w piłce nożnej.
1980
w sierpniu przeprowadzono strajki jako wyraz
solidarności z innymi zakładami Trójmiasta;
17 grudnia odsłonięto pomnik Ofiar Grudnia
'70.
1987
11 czerwca Gdynia gościła Ojca Świętego Jana
Pawła II.
1988
16 lutego liczba mieszkańców Gdyni przekroczyła
250 tys.
1989
8 maja otwarto pierwszy kantor wymiany walut
firmy Best przy 10 lutego; 7 września przybył
ze Szczecina pierwszy pociąg na całej zelektryfikowanej
linii na tej trasie.
1990
19 stycznia w porcie rybackim po raz pierwszy
w historii flotylli dalekomorskiej poświęcony
został trawler
przetwórnia nowej generacji mt. Astra; 13
czerwca 13 kolejnym prezydentem miasta została
Franciszka Cegielska (w latach 50- 73 stanowisko
to zajmował Przewodniczący prezydium Miejskiej
Rady Narodowej)
1991
27 maja zespół okrętów Marynarki Wojennej
Republiki Federalnej Niemiec z flagową fregatą
Köln złożył wizytę kurtuazyjną.
1993
5 lipca na królewskim jachcie "Danneborg"
przybyła do Gdyni duńska królowa Małgorzata
II z małżonkiem księciem Henrykiem.
1994
10 marca po raz czterechsetny teatr Muzyczny
wystawił musical "Skrzypek na dachu" w inscenizacji
Jerzego Gruzy; 13 marca Stocznia Gdynia S.A.
przekazała armatorowi francuskiemu statek
"Louis Dreyfus" o nośności 165 tys. ton, największy
statek zbudowany w polskich stoczniach; 27
maja przy ulicy inżyniera Wendy otwarta została
Centrum Targowo- wystawiennicze, miejsce imprezy
Europartenariat Polska '94; 22 sierpnia do
portu wpłynął na remont rekordowej wielkości
statek, zbiornikowiec greckiego armatora "Lakonia",
liczący 376 m dług. i 56 m szer., osiągający
zanurzenie 22,5 m i mieszczący w swoich zbiornikach
do 300 tys. ton ładunków płynnych.
1995
18 kwietnia wypłynął w rejs dookoła świata
żaglowiec szkolny Akademii Marynarki Wojennej
ORP Iskra, który po 300 dniach powrócił do
Gdyni; 28 maja ukończono budowę przy ulicy
Śląskiej biurowca Baltic Business Centre;
5 grudnia otwarte zostało przy obwodnicy centrum
handlowe Euromarket.
1996
23 kwietnia miastu Gdynia przyznana została
Honorowa Flaga Rady Europy; 16 października
królowa Norwegii Sonja dokonała otwarcia domu
handlowego Klif w Orłowie.
1997
10 stycznia Rada Miasta nadała tytuł Honorowego
Obywatela Gdyni byłemu prezydentowi Lechowi
Wałęsie; 13 czerwca do Gdyni przybyły uczestniczące
w manewrach "Baltops '97" jednostki z 13 państw
(50 okrętów).
1998
13 listopada oddano do użytku Trasę Kwiatkowskiego
łączącą drogi dojazdowe do miasta z portem;
4 grudnia po 2 latach budowy nastąpiło otwarcie
DH Batory.
1999
15 stycznia Gdyński Bank Komunalny S.A. jako
pierwszy bank w Polsce uzyskał certyfikat
ISO 9002.
2000
6 maca podpisana została umowa między Dowództwem
Marynarki Wojennej i Zarządem Miasta Gdyni
w sprawie budowy wspólnej siedziby Muzeum
Gdyńskiego; 11 lipca przypłynął do Gdyni największy
w historii portu i pozostałych polskich portów
statek wycieczkowy noszący nazwę Millennium,
długości 294 m, na pokładzie którego przybyło
blisko 2000 turystów.
