Port Gdynia - okres międzywojenny .

Historia portu gdyńskiego sięga już 80 lat. Wprawdzie osada Gdynia wzmiankowana była w dokumentach kościelnych od 1224 roku, ale właściwa historia powstania miasta rozpoczęła się, gdy podjęto decyzję o budowie portu handlowego.
Jeszcze w 1910 roku wieś Gdynia (Gdingen) liczyła zaledwie 900 mieszkańców i pełniła funkcję małej przystani rybackiej oraz skromnego letniska.
Po zakończeniu I wojny światowej i uzyskaniu przez odrodzoną Polskę dostępu do morza zrodziła się koncepcja budowy własnego portu. Sam dostęp do morza, na odcinku 147 km zaniedbanego gospodarczo wybrzeża (z czego 74 km przypadało na półwysep Hel), bez żadnego większego miasta i portu nie dawał szansy rozwoju polskiej gospodarki morskiej i handlu zagranicznego. Leżący u ujścia Wisły i w naturalny sposób predysponowany do obsługi polskiego handlu zagranicznego, Gdańsk, znalazł się poza granicami politycznymi kraju. Wprawdzie zastrzeżono dla Polski szereg przywilejów w porcie gdańskim, jednak polityka władz Wolnego Miasta, przy czynnym poparciu ze strony Niemiec, dyskryminowała polski handel zagraniczny. Infrastruktura portu gdańskiego nie była również wystarczająca do obsługi polskiego zaplecza. Zaniedbanie gospodarcze portu, będące wynikiem forowania rozwoju Królewca i Szczecina jako portów tańszych od Gdańska, stanowiło poważną przeszkodę w obsłudze polskiego eksportu. W 1921 roku port gdański dysponował zaledwie 11 przestarzałymi dźwigami, a jego znaczenie handlowe plasowało go daleko za Kopenhagą, Sztokholmem, Szczecinem Rygą i Lubeką. Tymczasem rozwijające się rolnictwo oraz przemysł włókienniczy, hutniczy a przede wszystkim górnictwo węglowe Rzeczypospolitej stymulowało zwiększającą się wymianę towarowa drogą morską, co wymagało budowy własnego dużego i nowoczesnego portu przeładunkowego. Koncepcja budowy takiego portu sięgała 1920 roku. Wówczas to spośród wielu koncepcji wybrano lokalizację portu pomiędzy Kępą Oksywską a Kamienną Górą. Pierwsze budowle portowe zaczęto wznosić już w 1921 roku, pod nazwą Tymczasowy Port Wojenny i schronisko dla rybaków. Była to prosta i tania konstrukcja w drewniana, wypełniona kamieniem. Wybudowano molo długości 550 m z końcowym odgałęzieniem długości 170 m. Głębokość przystani wynosiła 7 metrów. Uroczyste otwarcie Tymczasowego Portu nastąpiło 29 kwietnia 1923 roku a już 13 sierpnia tegoż roku obsłużono w nim pierwszy statek, francuski frachtowiec KENTUCKY o pojemności 6614 BRT. Prowadząc działalność w porcie tymczasowym podjęto budowę stałego portu, zgodnie z ustawą sejmową z dnia 23.09.1922 roku o budowie portu handlowego w Gdyni. Datę uchwalenia tej ustawy przyjmuje się za historyczny początek istnienia gdyńskiego portu. Projektantem oraz kierownikiem budowy portu był inżynier Tadeusz Wenda. Budowa realizowana była stopniowo, na miejscu wioski rybackiej oraz przyległych oksywskich błot szybko rozwijał się nowy organizm portowy a z nim miasto Gdynia. Powstawały magazyny, nabrzeża, sieć kolejowa i drogowa. Budowę prowadziły firmy krajowe i zagraniczne. Z całego kraju napływała ludność w poszukiwaniu zatrudnienia przy budowie i obsłudze portu. Do 1935 roku ukończona została budowa awanportu, dwóch basenów portu zewnętrznego i dwóch basenów portu wewnętrznego z wyposażeniem technicznym. W rezultacie wyposażenia portu w nowoczesne urządzenia i budowle, połączenia dogodnymi drogami z zapleczem i ustanowienia konkurencyjnych stawek przeładunkowych już wkrótce Gdynia zdystansowała konkurencyjne porty w Kopenhadze, Szczecinie i Sztokholmie. Port obsługiwał kilkadziesiąt regularnych linii, z czego 16 obsługiwanych przez armatorów krajowych, nowocześnie wyposażony zaczął odgrywać pierwszoplanowa rolę na Bałtyku. O wielkości i jakości wyposażenia świadczą dane:
- powierzchnia magazynowa kryta około 180 tys. m2
- 87 urządzeń przeładunkowych, w tym 59 dla drobnicy, obrotnica wagonowa o zdolności przeładunkowej 450 ton na godzinę, taśmociąg stalowy i gumowy, każdy o zdolności około 400 ton na godzinę
- portowa sieć kolejowa długości 221,5 km
- Dworzec Morski do obsługi ruchu pasażerskiego (liniowce oceaniczne : PIŁSUDSKI i BATORY )
- Elewator zbożowy wyposażony w specjalistyczne urządzenia przeładunkowe, ważące i czyszczące o zdolności składowej do 10 tys. Zboża
W porcie powstały również zakłady tłuszczowe UNION, łuszczarnia ryżu , stocznia i chłodnie składowe.
Razem z portem rosło miasto Gdynia. Mała osada rybacka, która dopiero w 1926 roku uzyskała prawa miejskie, w 1939 roku liczyła już 125 tysięcy mieszkańców.