Poniżej znajduje się lista wszystkich działań wojennych, z zachowaniem chronologii.
Każde z wydarzeń zostało omówione szerzej, na osobnej pod-stronie (trzeba kliknąć na tekst więcej... na końcu
każdej komórki tabeli). Numerki przy tytułach tekstów oznaczają pewną (wybraną przeze mnie) logiczną kolejność, według której
zamieściłem teksty i według której chyba najłatwiej zrozumieć związki pomiędzy różnymi wydarzeniami.
| Data\Fronty | Zachodni | Wschodni | Inne |
|---|
| Rok 1914
- 1. Wstęp |
| sierpień 1914 | 2. Plan Schlieffena - sukcesy (5-24.VIII) W chwili
wybuchu wojny Niemcy rozpoczęli realizację Planu Schlieffena (atak
na Francję przez terytorjum Belgji - przy pogwałceniu jej
neutralności). Doprowadziło to do włączenia się do wojny Wielkiej Brytanji.
Francuzi zaatakowali Niemcy od południa,
w Alzacji* i Lotaryngji*, ale wkrótce zostali stamtąd
wyparci. Na północy, Brytyjczycy ponieśli klęski pod Mons* i Namur*.
Więcej... | 3. Front wschodni
(7- 29.VIII) Wojska austrjackie rozpoczęły działania przeciw Serbji,
ale zlekceważyły przeciwnika. Tymczasem na północy, armja rosyjska zaatakowała
Prusy Królewskie*, gdzie wojska niemieckie zostały zmuszone do odwrotu,
ale zdołały sprawnym manewrem oskrzydlającym rozgromić przeciwnika pod Tannenbergiem.
Rozpoczęła się ofensywa Państw Centralnych* w Polsce.
Więcej... | 4. Inne fronty
(7.VIII-IX) Niemcom wojnę wypowiedziała Japońja. Drobne
kolońje* w Afryce i na Pacyfiku dostały się w ręce Aljantów*.
Więcej... |
|---|
5. Plan Schlieffena - ciąg dalszy
(25-29.VIII) Niemcy wkraczają do Francji. Będący cały
czas w odwrocie
Aljanci* zaczynają odnosić pierwsze sukcesy. Niemcy zmieniają
Plan Schlieffena i zamiast okrążać Paryż* próbują zniszczyć
Francuzów i Brytyjczyków na wschód od niego.
Przed Aljantami* pojawia się szansa kontrataku.
Więcej... |
| wrzesień 1914 | 7. Plan Schlieffena
- fiasko
(29.VIII-1.X) Udany kontratak Aljantów* nad Marną*. Niemcy zmuszeni
do odwrotu aż do rzeki Aisne. Rozpoczęła się wojna pozycyjna.
Więcej... | 6. Front wschodni
(29.VIII-11.IX) Rosjanie postanowili skierować główne działania przeciw
Austro-Węgrom i pokonali ich w bitwie pod Lwowem*.
Podczas gdy Austrjacy ponoszą same klęski (kolejna nieudana inwazja na Serbję),
Niemcy pokonują Rosjan na Mazurach.
Więcej... |
|---|
| październik-grudzień 1914 | 10.
"Wyścig do morza"
(1.X-31.XII) Tzw. bitwa o Flandrję* - seria bitew na północy
Francji i Belgji, w których obie strony dążyły do zajęcia portów
nad Kanałem La Manche. Główne bitwy to: pod
Arras* i Ypres*. Więcej... | 8. Front wschodni
(IX-XII) Rosjanie przeprowadzili
atak na Przemyśl* i Śląsk. Kontratak Niemców zatrzymał przeciwnika.
Na froncie w Serbji Austrjacy zostali pokonani nad
Kolubarą*. Więcej... | 9. Inne fronty
(IX-XII) Walki w Afryce
i na Pacyfiku przeciw niemieckim kolonjom*.
Do Niemiec i Austro-Węgier dołączyła Turcja. Bitwy
morskie pod Coronelem i Falklandami*.
Więcej... |
|---|
| Rok 1914 - 11.
Podsumowanie |
| Rok 1915
-
1.
Wstęp |
| styczeń-marzec 1915 | 3. Front zachodni
(I-III) Niemcy, ze względu na sukcesy na froncie wschodnim, postanowili ograniczyć działania na
zachodzie i przyjęli tam postawę defensywną. Linię frontu próbowali przełamać Francuzi (pod
Soissons) oraz Brytyjczycy (pod Neuve Chapelle), lecz bez powodzenia.
Więcej... | 4. Front wschodni (I-IV) Niemcy zaplanowali
na początek roku ofensywę, jednak to chwilowo Rosjanie przejęli inicjatywę i zajęli
Przemyśl*. Austro-Węgry od kwietnia zostały zmuszone do walki na trzy
fronty, gdyż do Ententy* dołączyły
Włochy. Więcej... | 2. Turcja - Rosja (I-II) Walki
rosyjsko-tureckie na Kaukazie okazały się klęską
Turków. W ciągu wojny Turcy dokonali kilkukrotnie rzezi Ormjan.
Więcej... |
|---|
| kwiecień-sierpień 1915 | 5. Front
zachodni (IV-VII) Próby ataku Aljantów* pod Ypres* zostały
zatrzymane przez użycie przez Niemców gazów bojowych. Odbyły się także bitwy pod
Lens oraz o Argonny*, które przyniosły
Aljantom* minimalne korzyści przy dużych stratach.
Więcej... | 7. Front wschodni
(IV-VIII) Niemcy i Austrjacy rozpoczęli wielką ofensywę, przerwali front
pod Gorlicami i zdobyli duże obszary
kontrolowane dotychczas przez Rosjan (m.in. wyzwolili Przemyśl*,
zajęli Wilno). Mimo beznadziejnej sytuacji, Rosjanom udało się uniknąć
otoczenia. Więcej... | 6. Kampańja Gallipoli
(IV-XII) Brak możliwości osiągnięcia sukcesów na zachodzie sprawił, że Aljanci* postanowili
wyeliminować z wojny Turcję, aby zapewnić sobie dostęp drogą morską
do Rosji. W tym celu wykonali desant na półwyspie Gallipoli*. Atak
zakończył się niepowodzeniem, aż w wreszcie pod koniec roku zarządzono ewakuację.
Więcej... |
|---|
8. Front włosko-austrjacki
(V-XI) Włosi rozpoczęli operacje przeciw Austro-Węgrom, początkowo udane (bitwy pod
Cortina d'Ampezzo*, pod Monfalcone). Wkrótce jednak ich ofensywa zatrzymała
się. Austrjacy sprowadzili na front elitarne jednostki z frontu wschodniego.
Więcej... |
| siepień-grudzień 1915 | 11. Front zachodni (VIII-XII) Aljanci* kolejny raz próbowali bez powodzenia
przełamać front, tym razem w Szampańji* i Artois*. Niewielkie
zdobycze terytorjalne znowu zostały okupione ogromnymi stratami. Więcej... | 9. Inne fronty Niemcy próbowali
uniemożliwić Aljantom* handlowanie z neutralnymi Stanami Zjednoczonymi.
Do tego celu używali łodzi podwodnych. Torpedowanie neutralnych statków (np. Lusitania) spotykało się
z coraz ostrzejszymi reakcjami tego kraju. W tym czasie Brytyjczycy próbowali atakować
Turcję od strony Mezopotamji*, ale operacja ta zakończyła się ich
klęską. W Afryce Aljantom* poddała się Niemiecka Afryka Pd.-Zach..
Więcej... |
|---|
10. Front bałkański (VIII-XII) Ostatecznie,
za trzecim razem, Austro-Węgry, przy pomocy Niemców, zdołały zająć
Serbję. Dodatkowo, wojnę temu krajowi wypowiedziała Bułgarja.
Z tego powodu, aby umożliwić resztkom armji serbskiej dalszą walkę,
Aljanci* pogwałcili terytorjum Grecji i zajęli ważny port
Saloniki*. Więcej... | | Rok 1915 - 12. Podsumowanie |
| Rok 1916 - 1. Wstęp |
| styczeń-czerwiec 1916 | 2. Front zachodni - Bitwa pod Verdun* (21.II-28.VI) Niemcy postanowili
doprowadzić do wykrwawienia Francuzów pod twierdzą Verdun*. Zmasowany
atak z trzech stron na fort przyniósł ogromne straty obu stronom konfliktu.
Francuzi znaleźli się w rozpaczliwej sytuacji i prosili swoich sojuszników o pomoc.
Więcej... | 4. Front wschodni
(18.III-28.VII) Rosjanie, na prośbę oblężonych pod Verdun* Francuzów oraz
Włochów pod Asiago, rozpoczęli nieprzygotowaną ofensywę pod wodzą gen.
Brusiłowa. Początkowo spore sukcesy okazały się jednak krótkotrwałe, gdyż zabrakło rezerw.
Atak załamał się. Więcej... | 5. Fronty bałkański i włoski Na Bałkanach
Państwa Centralne* odnosiły znaczące sukcesy. Serbja i Czarnogóra zostały
już w całości opanowane. Rumunja znęcona sukcesami
rosyjskiej ofensywy Brusiłowa przyłączyła się do wojny po stronie
Ententy*, ale otoczona z trzech stron przez Państwa Centralne*,
została szybko pokonana. Tymczasem Włosi nie mogli przełamać frontu nad Isonzo.
Więcej... |
|---|
| lipiec-grudzień 1916 | 3. Front
zachodni - Bitwa nad Sommą (1.VII-1.VIII) Planowana na początek roku ofensywa
aljancka* nad rzeką Sommą* została odłożona ze względu na ataki pod Verdun*.
Trudna sytuacja Francuzów sprawiła, że wykonanie ataku zostało przekazane
Brytyjczykom. Ofensywa rozpoczęła się 1.VII i przyniosła ogromne straty atakującym.
Więcej... | 6. Inne fronty
W Mezopotamji* Brytyjczycy rozpoczęli drugą wyprawę przeciw
Turcji. Z kolei w Palestynie atak na tureckie pozycje
rozpoczął gen. Allenby. Na Morzu Północnym odbyła się Bitwa
Jutlandzka*. Więcej... |
|---|
7. Front zachodni - finał bitew pod
Verdun i nad Sommą (VI-XI) Ofensywa Brusiłowa na froncie wschodnim oraz atak
Brytyjczyków nad Sommą*, mimo dużych strat, pozwoliły
Francuzom utrzymać Verdun*. Również z chwilą nadejścia zimy bitwa nad
Sommą* zakończyła się. W jej trakcie Aljanci* użyli po raz
pierwszy w historji czołgów. Więcej... |
| Rok 1916 - 8.
Podsumowanie |
| Rok 1917
-
1.
Wstęp |
| styczeń-marzec 1917 | 2. Front zachodni
(I-IV) Aljanci* postanowili przejąć inicjatywę i zaatakowali w kilku miejscach frontu.
Przy bardzo wysokich stratach udało się wyprzeć Niemców do tzw. Linji
Hindenburga. Więcej... | 3. Rewolucja
lutowa w Rosji (III) Duże straty w ofensywie Brusiłowa i słabe zaopatrzenie w państwie
skłoniły ludność rosyjską do buntu. Mimo obalenia monarchji, Rosja nie
zamierzała wycofywać się z wojny. Więcej... | 5. Fronty
bałkański i włoski Aljantom* udało się "przekonać"
Grecję do udziału w wojnie po swojej stronie.
Tymczasem we Włoszech Państwa Centralne* zaatakowały przeciwnika
pod Caporetto i odniosły oszałamiający sukces. Dopiero udany kontratak nad Piawą uchronił
Włochów przed utratą Wenecji.
Francja i Wielka Brytańja zostały zmuszone do wysłania posiłków do nieudolnego
sojusznika. Na szczęście wojnę Niemcom wypowiedziały Stany Zjednoczone.
Więcej... |
|---|
| kwiecień-grudzień 1917 | 4. Front zachodni
(IV-XII) Ataki Francuzów w Szampańji* przyniosły im wysokie
straty i w armji rozpoczęły się bunty. Tymczasem Brytyjczycy i Kanadyjczycy odnieśli
spektakularny sukces pod Messiness. Próba powtórzenia go pod Ypres* (to już trzecia bitwa
pod tym miastem) okazała się niepowodzeniem. Więcej... | 6. Front
wschodni (IV-XII) Rosjanie resztkami sił próbowali podjąć jeszcze ofensywę w Galicji, ale bez
większych sukcesów. Kontratak Niemców wyparł ich z Łotwy i Ukrainy.
W Rosji wybuchła druga rewolucja pod wodzą W. I. Lenina.
Więcej... | 7. Inne fronty Przeciw
Turcji Btytyjczycy odnosili znaczne sukcesy. Udało się zająć Bagdad*, zaś ofensywa
w Palestynie, wspierana przez powstanie arabskie, posuwała się naprzód i do końca roku zajęto
Jerozolimę*. Więcej... |
|---|
| Rok 1917 - 8.
Podsumowanie |
| Rok 1918
-
1.
Wstęp |
| styczeń-lipiec 1918 | 3. Front zachodni -
Ofensywy Wiosenne (III-VII) Na front zachodni zaczęło przybywać coraz więcej wojsk
amerykańskich. Wyczerpane wojną Niemcy zdecydowały, że ich jedynym ratunkiem
jest szybkie pokonanie Aljantów*, zanim nadejdą właściwe wojska
USA i klęska będzie nieunikniona. W związku z tym opracowali szereg ofensyw (zwanych Ofensywami
Wiosennymi). Ich realizacja przynosiła
początkowo sukcesy, ale w końcu zabrakło rezerw do utrzymania zdobytego terenu. W lipcu, po drugiej bitwie nad
Marną Aljanci* przeszli do kontrofensywy.
Więcej... | 2. Front wschodni Sukcesy
Państw Centralnych* na wschodzie zostały uwieńczone podpisaniem pokoju
w Bukareszcie* (z Rumunją)
i w Brześciu Litewskim* (z Rosja). Niemcy mogli przerzucić
siły ze wschodu na zachód. Więcej... | 6. Front
bałkański, turecki i włoski Mimo sukcesów na wschodzie, Państwa Centralne* nie były już
w stanie wygrać wojny. Turcja ponosiła kolejne klęski
w Mezopotamji* i Palestynie,
zaś Bułgarja i Austro-Węgry nie mogły sobie dać rady ze wspólną,
francusko-brytyjsko-grecko-serbską ofensywą
na Bałkanach. Trzy z Państw Centralnych* musiały poprosić
o pokój. Więcej... |
|---|
| sierpień-listopad
1918 | 5. Front zachodni (VIII-XI) Aljanci* rozpoczęli swoją ofensywę.
Niemcy nie mieli już dość sił, aby powstrzymywać ataki. Mimo to, do końca wojny
Aljanci* nie wkroczyli na teren Niemiec.
Więcej... | 4. Interwencja w Rosji Sytuacja w ogarniętej rewolucją
Rosji groziła buntami także w innych państwach Ententy*. Z tego
powodu zdecydowały się one na dokonanie interwencji w tym kraju. Więcej... |
|---|
7. Koniec wojny Wielka Wojna oficjalnie nie zakończyła się wraz z kapitulacją ostatniego
z Państw Centralnych* - Niemiec. Podpisane 11.XI. zawieszenie broni zostało
potwierdzone przez traktaty pokojowe dopiero po konferencji w Wersalu.
Więcej... |
Podsumowanie wojny Więcej... |