Poniżej znajduje się lista wszystkich działań wojennych, z zachowaniem chronologii.
Każde z wydarzeń zostało omówione szerzej, na osobnej pod-stronie (trzeba kliknąć na tekst więcej... na końcu
każdej komórki tabeli). Numerki przy tytułach tekstów oznaczają pewną (wybraną przeze mnie) logiczną kolejność, według której
zamieściłem teksty i według której chyba najłatwiej zrozumieć związki pomiędzy różnymi wydarzeniami.
| Data\Fronty | Zachodni | Wschodni | Inne |
|---|
| Rok 1914
- 1. Wstęp |
| sierpień 1914 | 2. Plan Schlieffena - sukcesy (5-24.VIII) W chwili
wybuchu wojny Niemcy rozpoczęli realizację Planu Schlieffena (atak
na Francję przez terytorjum Belgji - przy pogwałceniu jej
neutralności). Doprowadziło to do włączenia się do wojny Wielkiej Brytanji.
Francuzi zaatakowali Niemcy od południa,
w Alzacji i Lotaryngji, ale wkrótce zostali stamtąd
wyparci. Na północy, Brytyjczycy ponieśli klęski pod Mons i Namur.
Więcej... | 3. Front wschodni
(7- 29.VIII) Wojska austrjackie rozpoczęły działania przeciw Serbji,
ale zlekceważyły przeciwnika. Tymczasem na północy, armja rosyjska zaatakowała
Prusy Królewskie, gdzie wojska niemieckie zostały zmuszone do odwrotu,
ale zdołały sprawnym manewrem oskrzydlającym rozgromić przeciwnika pod Tannenbergiem.
Rozpoczęła się ofensywa Państw Centralnych w Polsce.
Więcej... | 4. Inne fronty
(7.VIII-IX) Niemcom wojnę wypowiedziała Japońja. Drobne
kolońje w Afryce i na Pacyfiku dostały się w ręce Aljantów.
Więcej... |
|---|
5. Plan Schlieffena - ciąg dalszy
(25-29.VIII) Niemcy wkraczają do Francji. Będący cały
czas w odwrocie
Aljanci zaczynają odnosić pierwsze sukcesy. Niemcy zmieniają
Plan Schlieffena i zamiast okrążać Paryż próbują zniszczyć
Francuzów i Brytyjczyków na wschód od niego.
Przed Aljantami pojawia się szansa kontrataku.
Więcej... |
| wrzesień 1914 | 7. Plan Schlieffena
- fiasko
(29.VIII-1.X) Udany kontratak Aljantów nad Marną. Niemcy zmuszeni
do odwrotu aż do rzeki Aisne. Rozpoczęła się wojna pozycyjna.
Więcej... | 6. Front wschodni
(29.VIII-11.IX) Rosjanie postanowili skierować główne działania przeciw
Austro-Węgrom i pokonali ich w bitwie pod Lwowem.
Podczas gdy Austrjacy ponoszą same klęski (kolejna nieudana inwazja na Serbję),
Niemcy pokonują Rosjan na Mazurach.
Więcej... |
|---|
| październik-grudzień 1914 | 10.
"Wyścig do morza"
(1.X-31.XII) Tzw. bitwa o Flandrję - seria bitew na północy
Francji i Belgji, w których obie strony dążyły do zajęcia portów
nad Kanałem La Manche. Główne bitwy to: pod
Arras i Ypres. Więcej... | 8. Front wschodni
(IX-XII) Rosjanie przeprowadzili
atak na Przemyśl i Śląsk. Kontratak Niemców zatrzymał przeciwnika.
Na froncie w Serbji Austrjacy zostali pokonani nad
Kolubarą. Więcej... | 9. Inne fronty
(IX-XII) Walki w Afryce
i na Pacyfiku przeciw niemieckim kolonjom.
Do Niemiec i Austro-Węgier dołączyła Turcja. Bitwy
morskie pod Coronelem i Falklandami.
Więcej... |
|---|
| Rok 1914 - 11.
Podsumowanie |
| Rok 1915
-
1.
Wstęp |
| styczeń-marzec 1915 | 3. Front zachodni
(I-III) Niemcy, ze względu na sukcesy na froncie wschodnim, postanowili ograniczyć działania na
zachodzie i przyjęli tam postawę defensywną. Linię frontu próbowali przełamać Francuzi (pod
Soissons) oraz Brytyjczycy (pod Neuve Chapelle), lecz bez powodzenia.
Więcej... | 4. Front wschodni (I-IV) Niemcy zaplanowali
na początek roku ofensywę, jednak to chwilowo Rosjanie przejęli inicjatywę i zajęli
Przemyśl. Austro-Węgry od kwietnia zostały zmuszone do walki na trzy
fronty, gdyż do Ententy dołączyły
Włochy. Więcej... | 2. Turcja - Rosja (I-II) Walki
rosyjsko-tureckie na Kaukazie okazały się klęską
Turków. W ciągu wojny Turcy dokonali kilkukrotnie rzezi Ormjan.
Więcej... |
|---|
| kwiecień-sierpień 1915 | 5. Front
zachodni (IV-VII) Próby ataku Aljantów pod Ypres zostały
zatrzymane przez użycie przez Niemców gazów bojowych. Odbyły się także bitwy pod
Lens oraz o Argonny, które przyniosły
Aljantom minimalne korzyści przy dużych stratach.
Więcej... | 7. Front wschodni
(IV-VIII) Niemcy i Austrjacy rozpoczęli wielką ofensywę, przerwali front
pod Gorlicami i zdobyli duże obszary
kontrolowane dotychczas przez Rosjan (m.in. wyzwolili Przemyśl,
zajęli Wilno). Mimo beznadziejnej sytuacji, Rosjanom udało się uniknąć
otoczenia. Więcej... | 6. Kampańja Gallipoli
(IV-XII) Brak możliwości osiągnięcia sukcesów na zachodzie sprawił, że Aljanci postanowili
wyeliminować z wojny Turcję, aby zapewnić sobie dostęp drogą morską
do Rosji. W tym celu wykonali desant na półwyspie Gallipoli. Atak
zakończył się niepowodzeniem, aż w wreszcie pod koniec roku zarządzono ewakuację.
Więcej... |
|---|
8. Front włosko-austrjacki
(V-XI) Włosi rozpoczęli operacje przeciw Austro-Węgrom, początkowo udane (bitwy pod
Cortina d'Ampezzo, pod Monfalcone). Wkrótce jednak ich ofensywa zatrzymała
się. Austrjacy sprowadzili na front elitarne jednostki z frontu wschodniego.
Więcej... |
| siepień-grudzień 1915 | 11. Front zachodni (VIII-XII) Aljanci kolejny raz próbowali bez powodzenia
przełamać front, tym razem w Szampańji i Artois. Niewielkie
zdobycze terytorjalne znowu zostały okupione ogromnymi stratami. Więcej... | 9. Inne fronty Niemcy próbowali
uniemożliwić Aljantom handlowanie z neutralnymi Stanami Zjednoczonymi.
Do tego celu używali łodzi podwodnych. Torpedowanie neutralnych statków (np. Lusitania) spotykało się
z coraz ostrzejszymi reakcjami tego kraju. W tym czasie Brytyjczycy próbowali atakować
Turcję od strony Mezopotamji, ale operacja ta zakończyła się ich
klęską. W Afryce Aljantom poddała się Niemiecka Afryka Pd.-Zach..
Więcej... |
|---|
10. Front bałkański (VIII-XII) Ostatecznie,
za trzecim razem, Austro-Węgry, przy pomocy Niemców, zdołały zająć
Serbję. Dodatkowo, wojnę temu krajowi wypowiedziała Bułgarja.
Z tego powodu, aby umożliwić resztkom armji serbskiej dalszą walkę,
Aljanci pogwałcili terytorjum Grecji i zajęli ważny port
Saloniki. Więcej... | | Rok 1915 - 12. Podsumowanie |
| Rok 1916 - 1. Wstęp |
| styczeń-czerwiec 1916 | 2. Front zachodni - Bitwa pod Verdun (21.II-28.VI) Niemcy postanowili
doprowadzić do wykrwawienia Francuzów pod twierdzą Verdun. Zmasowany
atak z trzech stron na fort przyniósł ogromne straty obu stronom konfliktu.
Francuzi znaleźli się w rozpaczliwej sytuacji i prosili swoich sojuszników o pomoc.
Więcej... | 4. Front wschodni
(18.III-28.VII) Rosjanie, na prośbę oblężonych pod Verdun Francuzów oraz
Włochów pod Asiago, rozpoczęli nieprzygotowaną ofensywę pod wodzą gen.
Brusiłowa. Początkowo spore sukcesy okazały się jednak krótkotrwałe, gdyż zabrakło rezerw.
Atak załamał się. Więcej... | 5. Fronty bałkański i włoski Na Bałkanach
Państwa Centralne odnosiły znaczące sukcesy. Serbja i Czarnogóra zostały
już w całości opanowane. Rumunja znęcona sukcesami
rosyjskiej ofensywy Brusiłowa przyłączyła się do wojny po stronie
Ententy, ale otoczona z trzech stron przez Państwa Centralne,
została szybko pokonana. Tymczasem Włosi nie mogli przełamać frontu nad Isonzo.
Więcej... |
|---|
| lipiec-grudzień 1916 | 3. Front
zachodni - Bitwa nad Sommą (1.VII-1.VIII) Planowana na początek roku ofensywa
aljancka nad rzeką Sommą została odłożona ze względu na ataki pod Verdun.
Trudna sytuacja Francuzów sprawiła, że wykonanie ataku zostało przekazane
Brytyjczykom. Ofensywa rozpoczęła się 1.VII i przyniosła ogromne straty atakującym.
Więcej... | 6. Inne fronty
W Mezopotamji Brytyjczycy rozpoczęli drugą wyprawę przeciw
Turcji. Z kolei w Palestynie atak na tureckie pozycje
rozpoczął gen. Allenby. Na Morzu Północnym odbyła się Bitwa
Jutlandzka. Więcej... |
|---|
7. Front zachodni - finał bitew pod
Verdun i nad Sommą (VI-XI) Ofensywa Brusiłowa na froncie wschodnim oraz atak
Brytyjczyków nad Sommą, mimo dużych strat, pozwoliły
Francuzom utrzymać Verdun. Również z chwilą nadejścia zimy bitwa nad
Sommą zakończyła się. W jej trakcie Aljanci użyli po raz
pierwszy w historji czołgów. Więcej... |
| Rok 1916 - 8.
Podsumowanie |
| Rok 1917
-
1.
Wstęp |
| styczeń-marzec 1917 | 2. Front zachodni
(I-IV) Aljanci postanowili przejąć inicjatywę i zaatakowali w kilku miejscach frontu.
Przy bardzo wysokich stratach udało się wyprzeć Niemców do tzw. Linji
Hindenburga. Więcej... | 3. Rewolucja
lutowa w Rosji (III) Duże straty w ofensywie Brusiłowa i słabe zaopatrzenie w państwie
skłoniły ludność rosyjską do buntu. Mimo obalenia monarchji, Rosja nie
zamierzała wycofywać się z wojny. Więcej... | 5. Fronty
bałkański i włoski Aljantom udało się "przekonać"
Grecję do udziału w wojnie po swojej stronie.
Tymczasem we Włoszech Państwa Centralne zaatakowały przeciwnika
pod Caporetto i odniosły oszałamiający sukces. Dopiero udany kontratak nad Piawą uchronił
Włochów przed utratą Wenecji.
Francja i Wielka Brytańja zostały zmuszone do wysłania posiłków do nieudolnego
sojusznika. Na szczęście wojnę Niemcom wypowiedziały Stany Zjednoczone.
Więcej... |
|---|
| kwiecień-grudzień 1917 | 4. Front zachodni
(IV-XII) Ataki Francuzów w Szampańji przyniosły im wysokie
straty i w armji rozpoczęły się bunty. Tymczasem Brytyjczycy i Kanadyjczycy odnieśli
spektakularny sukces pod Messiness. Próba powtórzenia go pod Ypres (to już trzecia bitwa
pod tym miastem) okazała się niepowodzeniem. Więcej... | 6. Front
wschodni (IV-XII) Rosjanie resztkami sił próbowali podjąć jeszcze ofensywę w Galicji, ale bez
większych sukcesów. Kontratak Niemców wyparł ich z Łotwy i Ukrainy.
W Rosji wybuchła druga rewolucja pod wodzą W. I. Lenina.
Więcej... | 7. Inne fronty Przeciw
Turcji Btytyjczycy odnosili znaczne sukcesy. Udało się zająć Bagdad, zaś ofensywa
w Palestynie, wspierana przez powstanie arabskie, posuwała się naprzód i do końca roku zajęto
Jerozolimę. Więcej... |
|---|
| Rok 1917 - 8.
Podsumowanie |
| Rok 1918
-
1.
Wstęp |
| styczeń-lipiec 1918 | 3. Front zachodni -
Ofensywy Wiosenne (III-VII) Na front zachodni zaczęło przybywać coraz więcej wojsk
amerykańskich. Wyczerpane wojną Niemcy zdecydowały, że ich jedynym ratunkiem
jest szybkie pokonanie Aljantów, zanim nadejdą właściwe wojska
USA i klęska będzie nieunikniona. W związku z tym opracowali szereg ofensyw (zwanych Ofensywami
Wiosennymi). Ich realizacja przynosiła
początkowo sukcesy, ale w końcu zabrakło rezerw do utrzymania zdobytego terenu. W lipcu, po drugiej bitwie nad
Marną Aljanci przeszli do kontrofensywy.
Więcej... | 2. Front wschodni Sukcesy
Państw Centralnych na wschodzie zostały uwieńczone podpisaniem pokoju
w Bukareszcie (z Rumunją)
i w Brześciu Litewskim (z Rosja). Niemcy mogli przerzucić
siły ze wschodu na zachód. Więcej... | 6. Front
bałkański, turecki i włoski Mimo sukcesów na wschodzie, Państwa Centralne nie były już
w stanie wygrać wojny. Turcja ponosiła kolejne klęski
w Mezopotamji i Palestynie,
zaś Bułgarja i Austro-Węgry nie mogły sobie dać rady ze wspólną,
francusko-brytyjsko-grecko-serbską ofensywą
na Bałkanach. Trzy z Państw Centralnych musiały poprosić
o pokój. Więcej... |
|---|
| sierpień-listopad
1918 | 5. Front zachodni (VIII-XI) Aljanci rozpoczęli swoją ofensywę.
Niemcy nie mieli już dość sił, aby powstrzymywać ataki. Mimo to, do końca wojny
Aljanci nie wkroczyli na teren Niemiec.
Więcej... | 4. Interwencja w Rosji Sytuacja w ogarniętej rewolucją
Rosji groziła buntami także w innych państwach Ententy. Z tego
powodu zdecydowały się one na dokonanie interwencji w tym kraju. Więcej... |
|---|
7. Koniec wojny Wielka Wojna oficjalnie nie zakończyła się wraz z kapitulacją ostatniego
z Państw Centralnych - Niemiec. Podpisane 11.XI. zawieszenie broni zostało
potwierdzone przez traktaty pokojowe dopiero po konferencji w Wersalu.
Więcej... |
Podsumowanie wojny Więcej... |